Państwowa Agencja Atomistyki - paa.sam3.pl

logo.png d6c9ef063e36094c7a74b52776e719f4
orzel.png 09708ccb8a14d995efd9ccd1c95b2b69
pl
en
top news port mstr
 
Monitoring radiacyjny
29-04-2015

Monitorowanie sytuacji radiacyjnej polega na systematycznym prowadzeniu pomiarów mocy dawki promieniowania gamma w określonych punktach na terenie kraju oraz na wykonywaniu pomiarów zawartości izotopów promieniotwórczych w głównych komponentach środowiska i w żywności.

Pomiary wykonywane w ramach monitoringu ogólnokrajowego i monitoringu lokalnego umożliwiają:

  • ocenę sytuacji radiologicznej kraju i ocenę zagrożenia radiacyjnego ludności w sytuacji zdarzeń radiacyjnych i w warunkach normalnych, a także badanie długookresowych zmian radioaktywności środowiska i żywności;
  • prognozowanie skutków powodowanych zanieczyszczeniem środowiska substancjami promieniotwórczymi oraz podejmowanie ewentualnych działań prewencyjnych;
  • szybkie wykrycie i alarmowanie o wzroście poziomu mocy dawek i skażeń promieniotwórczych w środowisku, służące głównie podejmowaniu odpowiednich działań, a także wypełnieniu postanowień konwencji i umów dwustronnych o wczesnym powiadamianiu o awariach jądrowych (treść konwencji w oficjalnych językach ONZ jest dostępna na stronie MAEA).

Od 1 stycznia 2003 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów zawierające wykaz stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych oraz określające ich zadania Pomiary te prowadzone są przez:

  • stacje pomiarowe tworzące system wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych,
  • podstawowe placówki pomiarowe prowadzące pomiary skażeń promieniotwórczych materiałów środowiskowych i żywności,
  • placówki specjalistyczne jednostek badawczo-rozwojowych, wyższych uczeni oraz innych instytucji.

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki koordynuje działania stacji i placówek pomiarowych oraz dokonuje systematycznej oceny sytuacji radiacyjnej kraju. Wyniki moniitoringu radiacyjnego kraju stanowią podstawę dokonywanej przez Prezesa PAA oceny sytuacji radiacyjnej Polski, która ogłaszana jest codziennie (strona internetowa PAA), w komunikatach kwartalnych (publikowanych w Monitorze Polskim) i w raportach rocznych, a w razie zaistnienia sytuacji awaryjnych - stanowi podstawę oceny zagrożenia i prowadzenia działań interwencyjnych. 

Monitoring ogólnokrajowy

Ocena sytuacji radiacyjnej kraju realizowana jest na podstawie danych pozyskiwanych w ramach monitoringu krajowego ze stacji wczesnego wykrywania skażeń i placówek pomiarowych rozmieszczonych zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych wydanym na podstawie art. 75 ustawy Prawo Atomowe.

W ramach monitoringu krajowego wykonywane są następujące badania:

Wszystkie wyniki przekazywane są niezwłocznie do Prezesa PAA i stanowią podstawę dokonywanej przez Prezesa PAA oceny sytuacji radiacyjnej Polski

Monitoring lokalny

Niektóre obiekty w Polsce mają szczególne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Na terenie tych obiektów prowadzony jest dodatkowy monitoring lokalny, pozwalający na uzyskanie danych z terenów na których są lub były prowadzone działalności mogące powodować lokalne zwiększenie narażenia radiacyjnego ludności.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Otwocku-Świerku

Monitoring radiacyjny na terenie i w otoczeniu NCBJ w Świerku prowadzony jest przez Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Narodowego Centrum Badań Jądrowych, a w otoczeniu ośrodka również przez niezależne, wyspecjalizowane ośrodki wybierane corocznie przez Prezesa PAA. Odbywa się on w następujący sposób:

  • na terenie NCBJ
    • pomiary zawartości Cs-137, I-131 oraz wybranych naturalnych izotopów promieniotwórczych w aerozolach atmosferycznych,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych beta i gamma w opadzie atmosferycznym,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych beta w wodzie wodociągowej,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych gamma oraz beta (w tym zawartości H-3 i Sr-90) i izotopów promieniotwórczych alfa w wodach drenażowo-opadowych,
    • pomiary zawartości Sr-90 oraz izotopów gamma promieniotwórczych w szlamach z przepompowni ścieków ośrodka,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych gamma i beta (w tym zawartości Sr-90) w ściekach sanitarnych,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych w glebie i trawie
    • pomiary promieniowania gamma przy pomocy dawkomierzy termoluminescencyjnych w celu wyznaczenia rocznych wartości dawek promieniowania gamma dla wybranych lokalizacji na terenie ośrodka.
  • w otoczeniu NCBJ (pomiary na zlecenie Prezesa PAA)
    • pomiary zawartości izotopów Cs-137 i Cs-134 oraz H-3 w wodzie z pobliskiej rzeki Świder,
    • pomiary zawartości Cs-137, Cs-134 i H-3 w wodzie z oczyszczalni ścieków w najbliższym (w stosunku do ośrodka) mieście Otwocku,
    • pomiary zawartości Cs-137 i Cs-134, H-3 oraz Sr-90 w wodach studziennych,
    • sztucznych (głównie Cs-137) i naturalnych izotopów promieniotwórczych w glebie i w trawie,
    • pomiar mocy dawki promieniowania gamma w pięciu wybranych lokalizacjach.

Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie

Monitoring radiacyjny na terenie i w otoczeniu Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie prowadzony jest przez Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych, a w otoczeniu składowiska również przez niezależne, wyspecjalizowane ośrodki wybierane corocznie przez Prezesa PAA. Odbywa się on w następujący sposób:

  • na terenie KSOP
    • pomiary zawartości izotopów gamma promieniotwórczych w aerozolach atmosferycznych,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych beta (w tym H-3) w wodzie wodociągowej i w wodach gruntowych,
    • pomiary zawartości izotopów promieniotwórczych w glebie i trawie,
    • pomiary promieniowania gamma przy pomocy dawkomierzy termoluminescencyjnych w celu wyznaczenia rocznych wartości dawek promieniowania gamma dla stałych punktów kontrolnych.
  • w otoczeniu KSOP (pomiary na zlecenie Prezesa PAA)
    • pomiary zawartości Cs-137, Cs-134 i H-3 w wodach źródlanych
    • pomiary zawartości izotopów beta promieniotwórczych, w tym H-3, w wodach gruntowych,
    • pomiary zawartości sztucznych (głównie Cs-137) i naturalnych izotopów promieniotwórczych w glebie, trawie oraz w zbożu,
    • pomiary zawartości sztucznych (głównie Cs-137) i naturalnych izotopów promieniotwórczych występujących w aerozolach atmosferycznych,
    • pomiary moc dawki promieniowania gamma w pięciu stałych punktach kontrolnych.

Wieloletnie wyniki pomiarów oraz dane obrazujące sytuację radiacyjną na terenie i w otoczeniu NCBJ w Otwocku-Świerku i KSOP w Różanie pozwalają stwierdzić, że nie obserwuje się wpływu ich pracy na środowisko przyrodnicze, a radioaktywność usuwanych z terenu NCBJ w Otwocku-Świerku ścieków i wód drenażowo-opadowych jest znacznie niższa od obowiązujących limitów.

Tereny byłych zakładów wydobywczych i przeróbczych rud uranu

Na terenach okolic Jeleniej Góry monitoring radiacyjny środowiska prowadzony jest od roku 1998 przez Biuro Obsługi Roszczeń Byłych Pracowników Zakładów Produkcji Rud Uranu. W ramach "Programu monitoringu radiacyjnego terenów zdegradowanych w wyniku działalności wydobywczej i przeróbczej rud uranu" wykonuje się:

  • pomiary aktywności izotopów alfa i beta promieniotwórczych w wodach pitnych, powierzchniowych i podziemnych,
  • pomiary poziomu promieniowania gamma na wysokości jednego metra od powierzchni terenu,
  • oznaczenie stężenia radonu w powietrzu atmosferycznym, w wodach pitnych i podziemnych.

Na podstawie danych pomiarowych można stwierdzić, że nawet w tym rejonie Polski, o potencjalnie najwyższym zagrożeniu pochodzącym od radonu w wodzie i od naturalnych pierwiastków promieniotwórczych w glebie, zagrożenie dla miejscowej ludności jest znikomo małe.

 

Wymiana danych ze stacji wczesnego wykrywania skażeń w systemie Rady Państw Morza Bałtyckiego

Zakres i format danych przekazywanych przez Polskę w ramach wymiany w obrębie Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB), tj. w ramach wymiany regionalnej, jest identyczny jak w systemie EURDEP w Unii Europejskiej (patrz niżej).

System wymiany danych w Unii Europejskiej

System EURDEP (European Radiological Data Exchange Platform) funkcjonuje w trybie ciągłym i obejmuje wymianę następujących danych ze stacji wczesnego wykrywania skażeń:

  • moc dawki promieniowania gamma (stacje PMS i IMiGW),
  • całkowita aktywność alfa i beta pochodząca od radionuklidów sztucznych w aerozolach atmosferycznych (stacje IMiGW).

Polska przekazuje swoje wyniki pomiarów z częstotliwością raz na godzinę, niezależnie od trybu.

Ponadto, System Unii Europejskiej wymiany danych pomiarowych pochodzących z rutynowego monitoringu radiacyjnego środowiska, działającego w krajach Unii obejmuje dane dotyczące mocy dawki, skażeń powietrza, skażeń wody przeznaczonej do spożycia, wód powierzchniowych, mleka oraz żywności (dieta). Dane przekazywane są przez Centrum ds. Zdarzeń Radiacyjnych PAA do Joint Research Centre (JRC) zlokalizowanego w miejscowości Ispra we Włoszech raz w roku.

Pdf
Drukuj
Powrót
Kontakt
1
2
3
4
5
buttonRAPORT2016transparent.png 53d187e78086d579019f7db22529f736
buttonBJiOR.png 8bef8da579b9e3c7a19dd71fe38e3c8c
buttonEPUAP.png 8e9692a64d6f65dcfcb1419aea306045
buttonNEWSLETTER.png 4e510b841d977be4adc596d2ee591a87
buttonBIP2.png ccf7c2e3c4c3432034d4815deb6047cd
buttonTwitter.png 014bac094c4ef1708a6f28b5481599dd